August 23, 2004
Aan ruim drie jaar durende winterslaap voor investeringen in nieuwe technologie is een einde gekomen.
Financieel Dagblad - BERT VAN DIJK
Venture capital-investeerders ontwaken uit een diepe winterslaap. Na drie jaar de hand op de knip te hebben gehouden, ontstaan weer nieuwe ideeën. Eind jaren negentig was het starten van een internetbedrijf net zo makkelijk als een brood kopen. Omzet was niet noodzakelijk, een idee meestal al voldoende en een visie mooi meegenomen. Geld vloeide in overvloed. Venture capitalists, de durfinvesteerders in de technologiesector, kregen honderden miljoenen toegestopt van grote geldschieters als pensioenfondsen en bedrijven. Maar de goudkoorts eindigde in een zware griep. 'Na de hoogtijdagen eind jaren negentig sloeg de stemming in de sector volledig om. Veel start- ups konden hun budgetten niet meer halen, omdat klanten afhaakten', zegt Robert Wilhelm, managing partner van de Nesbic CTe-fondsen, die investeren in jonge technologiebedrijven. Investeerders zagen niets terug van hun coulante financiering en moesten op de blaren zitten. De recessie in de vc-sector duurt inmiddels drie jaar. 'De neergang duurt langer dan we allemaal hebben gedacht, maar er is stabiliteit zichtbaar. Herstel tekent zich nu af', aldus Wilhelm. 'Bedrijven die wij in portefeuille hebben, halen hun budgetten weer.'
Ook Sake Bosch, managing partner van het Nederlandse venture capital fonds Prime Technology Ventures, ziet licht aan het einde van de tunnel. 'De markt voor exits (het winstgevend te gelde maken van investeringen, red.) trekt weer aan. Het aantal beursgangen is sinds het vierde kwartaal vooral in de VS weer aangetrokken. Overnames zijn vaak een afgeleide van het algemene beursklimaat. We zijn daarom optimistisch', aldus Bosch.
Tom Paffen, partner van investeringsmaatschappij Residex Ventures, wijst met name op de financiële sector. 'Banken hebben de afgelopen jaren enorm gesneden in mensen en kantoren. Je ziet nu dat ze op een punt zijn aangekomen dat ze weer moeten investeren in nieuwe innovatieve technologieën om mobiele en internetdiensten te gaan aanbieden. Dat leidt tot een toenemende vraag naar nieuwe oplossingen en producten. En daar moeten wij het van hebben.' De verkoop van betalingsdienstenbedrijf Bibit (waarin Residex heeft geïnvesteerd) aan Royal Bank of Scotland in juni is daarvan volgens hem een goed voorbeeld. Overname zal voorlopig dé exit-methode blijven. 'Het beursklimaat trekt weliswaar aan, maar dat zal vooral pas volgend jaar in Nederland een impact gaan hebben', denkt Paffen.
Bosch deelt die opvatting. 'We zijn niet zozeer gericht op beursgangen als wel op overnames, omdat wij in kerntechnologiebedrijven investeren. Een strategische koper kan technologie vaak beter beoordelen dan het beleggende publiek.' Wilhelm heeft wel twee beursgangen in de pijplijn zitten. 'Scarlet Telecom en Energiebedrijf.com zullen later dit jaar naar de beurs gaan', zegt hij. Nu de mogelijkheden om winstgevend afscheid te nemen van investeringen zich weer voordoen, ontstaan ook weer ideeën voor nieuwe fondsen. 'Ik denk dat het juist nu een goed moment is om weer te gaan investeren. De vc-wereld is gebaseerd op lange termijn en de kwaliteit van jonge technologiebedrijven die er nu zijn, is beter dan jaren geleden', zegt Wilhelm. 'We zijn daarom bezig om een nieuw fonds op te zetten. In totaal mikken we op een bedrag van euro 75 mln. Onze focus zal primair liggen op jonge, snelgroeiende technologiebedrijven in Nederland.' Het fonds zal niet onder de naam Nesbic gaan opereren, maar onder de naam Solid Capital Partners, dat Wilhelm samen met collega Floris van Alkemade zal gaan leiden. De naam Nesbic verdwijnt, niet alleen voor technologie-investeringen, maar ook voor de buy-out- en mid-market-activiteiten van Nesbic. Onder invloed van de nieuwe internationale boekhoudregels, die in 2005 van kracht worden, stoten veel institutionele beleggers hun investeringsportefeuilles af. 'Op die manier komen ook wij los te staan', zegt Wilhelm. Ook bij Residex Ventures komen mogelijk nieuwe (buitenlandse) financiers aan boord. 'We zitten hier een business-cyclus later dan de VS, waar het klimaat al een tijdje goed is. Amerikanen vinden echt dat de Europese vc-fondsen hier kansen laten liggen. We zijn in gesprek met een aantal Amerikaanse partijen die geld beschikbaar willen stellen voor een nieuw fonds. Onze huidige geldschieters Achmea en ING zijn ook bij die gesprekken betrokken. Het fonds zal aanvankelijk een omvang krijgen van euro 100 mln en later kunnen doorgroeien naar euro 200 mln.' 'Voor een aantal van onze portfolio bedrijven ligt een "buy and build"-strategie voor de hand. Dat houdt in dat we vanuit een huidige of een nieuwe participatie gelijksoortige Europese bedrijfjes gaan overnemen om een Europese speler van voldoende formaat te creëren. Zo gaan we het voorwerk doen voor de Amerikanen, die dan kunnen investeren in een inmiddels gevestigde Europese speler.' Investeerders kiezen steeds vaker voor bedrijven die een eerste financieringsronde achter de rug hebben. Starters zullen voor het zogenoemde 'seed capital' steeds vaker moeten aankloppen bij informal investors en de overheid.
Bosch: 'De overheid kan het beste helpen door klant te worden van start-ups. Dat is precies waarom Israël en de VS zo'n aantrekkelijk klimaat voor start-ups hebben. Het ministerie van defensie stimuleert daar de ontwikkeling van nieuwe technologieën.' 'Nu hoeft er in Nederland geen groot defensieapparaat opgetuigd te worden, maar er zijn wel andere mogelijkheden. De grootste problemen in dit land, zoals de zorg, zijn administratief-bestuurlijk van aard. Software kan een belangrijk middel zijn om die problemen op te lossen. En juist op softwaregebied is Nederland sterk. Maar eerst moeten de mensen die bij de overheid IT-investeringsbeslissingen nemen het besef krijgen dat investeren in innovatieve technologieën zin heeft. Als je dat niet doet, geef je geen prioriteit aan aan nieuwe technologieën.'
Copyright (c) 2004 Het Financieele Dagblad